19 kwietnia 1943 roku oddziały SS wkroczyły do warszawskiego getta, by dokonać jego likwidacji a
ludność żydowską wywieść do obozów koncentracyjnych lub wymordować. Członkowie Żydowskiej
Organizacji Bojowej rozpoczęli walkę, ponieważ nie chcieli biernie czekać na śmierć. Woleli zginąć w
walce. Jeden z przywódców powstania Marek Edelman powiedział „Czy to w ogóle można nazwać
powstaniem? [...] Chodziło tylko o wybór sposobu umierania”.
Nasza szkoła ponownie wzięła udział w akcji Żonkile, którą organizuje Muzeum Historii Żydów Polskich
POLIN. Akcja ma na celu upamiętnić bohaterów tamtych wydarzeń. I właśnie Marek Edelman był
bohaterem scenariusza realizowanego w klasie VII i w klasie VIII. Nosił on tytuł „Zdążyć przed Panem
Bogiem”.
Uczniowie obejrzeli animowany film pod takim właśnie tytułem. Narracja w filmie oparta jest na
motywach książki "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall i toczy się w trzech płaszczyznach
czasowych – w okresie II wojny światowej, gdzie przedstawiono losy młodego Edelmana: gońca
szpitalnego, członka komendy ŻOB, ostatniego przywódcy powstania w getcie warszawskim; w latach
60. XX wieku, kiedy to rozwija się jego kariera lekarska w Łodzi, i wreszcie w latach 70. XX wieku – w
czasie rozmów pomiędzy bohaterem a Hanną Krall i opisanych w reportażu. Poszukiwanie odpowiedzi na
najważniejsze pytania stawiane zarówno przez Reporterkę, jak i samego Edelmana była osią przewodnią
spajającą poszczególne wątki opowieści. Podobnie jak czerwona nić...
Celami zajęć było poznanie historii powstania w getcie warszawskim widzianą oczami Marka Edelmana,
poznanie podstawowych faktów historycznych związanych z przebiegiem powstania w getcie
warszawskim, rozwijanie umiejętność interpretowania tekstów kultury.
Klasy V i klasa VI realizowały scenariusz, którego podstawę stanowiło opowiadanie "Szuflada" Zuzanny
Orlińskiej. Jest to historia Bronka, chłopca zmuszonego przeprowadzić się ze swojego mieszkania na
ulicy Złotej i zamieszkać z całą rodziną na ulicy Gęsiej, na której wszystko jest obce i inne. Przybliża
czytelnikom i czytelniczkom temat zmiany, dyskomfortu, który za sobą niesie oraz tęsknoty.
Uczniowie i uczennice poznali podstawowe informacje na temat II wojny światowej, omówili temat
powstania w getcie warszawskim oraz rozwijali empatię i wrażliwość wobec innych a także próbowali
zrozumieć wydarzenia z różnych perspektyw.
W klasach IV uczniowie oglądali film na podstawie opowiadania "Było-nie ma-jest" Katarzyny
Jackowskiej-Enemuo w reżyserii Łukasza Kamila Kamińskiego oraz Kariny Paciorkowskiej.
Animacja opowiada o trudnym i ważnym temacie przeżywania i radzenia sobie ze stratą. Wraz z
bohaterką Krysią uczniowie odbyli podróż po miejscach, czasach, które były, których nie ma, a chcemy o
nich pamiętać.
Uczniowie i uczennice rozwijali świadomość w temacie emocji przeżywanych w trudnych chwilach,
pogłębiali swoją wiedzę na temat kultury żydowskiej i poznali podstawowe informacje na temat II wojny
światowej i powstania w getcie warszawskim.
Szkoła otrzymała podziękowania przesłane przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
„Szanowni Państwo,
Za nami 12. akcja Żonkile! W imieniu całego Zespołu dziękujemy, że włączyliście się Państwo w obchody
81. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. W załączniku przekazujemy również
podziękowania od Zygmunta Stępińskiego, dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN”.
Koordynatorzy szkolnej akcji dziękują pani Dyrektor Alinie Cieśla oraz wychowawcom klas. Paniom
Agnieszce Jankowskiej, Anecie Kluzek, Marzenie Kozłowskiej, Agnieszce Cedzyńskiej i Wiesławie
Lasocie za realizację scenariuszy.
Największe podziękowania należą się uczniom, którzy w sposób poważny i odpowiedzialny podeszli do
omawianych, niełatwych zagadnień.
Szczegółowe informacje na temat akcji są także dostępne na stronie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN https://polin.pl/pl/akcja-zonkile-w-szkolach-bibliotekach-i-instytucjach
Bożena Jop i Przemysław Stelmaszczyk